De Fujifilm X half is een lastige camera om te doorgronden als we ons beperken tot een vergelijking van de specificaties. Voor 649 euro krijgen we een compactcamera met een 1-inch sensor, 17,74 megapixels, een vaste lens (equivalent aan 32 mm) en video-opname beperkt tot Full HD. Hij kan ook niet in RAW fotograferen. Zo bezien zijn er technisch gezien betere alternatieven. Maar Fujifilm probeert niet te concurreren op resolutie, burstsnelheid of video. De X half probeert iets terug te brengen wat digitale camera's en vooral mobiele telefoons hebben weggenomen: de onzekerheid en het ritueel van het fotograferen. Zelfs de naam is afgeleid van het concept van analoge middenformaatcamera's, hier overgezet naar een verticaal geplaatste sensor die 3:4-beelden produceert.
Het is een camera die rond dat idee is gebouwd, van de optische zoeker tot een hendel die het filmtransport simuleert. Er is zelfs een modus waarin je de foto's pas ziet als je filmrol vol is. Het lijkt misschien een wat gekunstelde oefening in nostalgie, en in zekere zin is dat ook zo, maar het maakt de X half ook een van de meest unieke digitale camera's op de markt. De doelgroep bestaat niet uit mensen die op zoek zijn naar de best mogelijke beeldkwaliteit per bestede euro, maar eerder uit mensen die een kleine camera willen meenemen, zonder al te veel gedoe willen fotograferen en foto's met karakter willen maken zonder ze achteraf in Lightroom te hoeven bewerken. De X half wil dat het maken van de foto net zo belangrijk is als het eindresultaat.
Materialen en design
Met afmetingen van 105,8 x 64,3 x 45,8 mm en een gewicht van slechts 240 gram (inclusief batterij en geheugenkaart) is de X-half echt klein. Hij past perfect in een jaszak en is veel gemakkelijker de hele dag mee te nemen dan een systeemcamera met een verwisselbare lens. Fujifilm biedt de X-half aan in zwart, zilver en antracietgrijs, allemaal met een uitgesproken retro-uitstraling. De behuizing is grotendeels van plastic, wat begrijpelijk is gezien het gewicht, maar de bouwkwaliteit voelt goed aan. Het ontwerp doet direct denken aan een klassieke filmcamera, en Fujifilm heeft dit idee veel verder uitgewerkt dan alleen maar een paar metalen draaiknoppen op een moderne camera te plakken.
De achterkant is ongetwijfeld het meest opvallende kenmerk. Deze is voorzien van een verticaal touchscreen van 2,4 inch, vergezeld van een tweede, smaller scherm dat een simulatie van de geselecteerde film weergeeft en bijna functioneert als het kleine venstertje waarmee we vroeger konden zien welke filmrol er in de camera zat. Daarnaast is er een tunnelvormige optische zoeker en de kenmerkende filmtransporthendel. Er is natuurlijk geen daadwerkelijke mechanische verbinding met de film, maar Fujifilm gebruikt deze om in bepaalde modi tussen foto's te schakelen en composities te creëren. Het hele systeem werkt omdat vrijwel alle fysieke elementen van de X-helft dezelfde filosofie volgen. Het ziet er niet uit als een digitale camera die haastig is vermomd als een ouderwetse camera, maar eerder als een product dat van de grond af aan rond dat concept is ontworpen.
technische kenmerken
Binnenin vinden we een 1-inch CMOS-sensor met ongeveer 17,74 effectieve megapixels, gekoppeld aan een vaste 10,8 mm f/2.8 lens, wat overeenkomt met ongeveer 32 mm in full-frame formaat. Deze brandpuntsafstand is erg handig voor alledaagse fotografie, reizen en straatfotografie: iets breder dan de klassieke 35 mm lens, maar zonder de uitgesproken groothoeklook van veel mobiele telefooncamera's. De gevoeligheid varieert van ISO 200 tot 12.800, en we hebben PASM-belichtingsmodi, AF-S, AF-C en handmatige scherpstelling, evenals sluitertijden tot 1/2000 s. Opslag gebeurt met UHS-I-compatibele SD-, SDHC- of SDXC-kaarten.
Er zijn echter enkele belangrijke technische keuzes waar we rekening mee moeten houden. De X-versie produceert JPEG-foto's en biedt geen RAW-ondersteuning, wat duidelijk aangeeft dat Fujifilm het eindresultaat direct uit de camera wil hebben. Ook de videomogelijkheden zijn niet gericht op de concurrentie met een moderne hybride camera: er wordt opgenomen met een resolutie van 1080 x 1440 pixels met maximaal 48 beelden per seconde en de kenmerkende verticale oriëntatie blijft behouden. De batterijduur is daarentegen uitstekend voor een compactcamera van dit formaat, goed voor ongeveer 880 opnamen met de optische zoeker. Qua pure beeldkwaliteit biedt de 1-inch sensor meer mogelijkheden dan een standaard compactcamera, maar we moeten niet de detailweergave, het dynamisch bereik of de prestaties bij weinig licht verwachten van de APS-C-sensoren die in veel van Fujifilms eigen X-serie worden gebruikt.
Connectiviteit en app
De Fujifilm X half beschikt over Wi-Fi, Bluetooth en USB-C, maar de hoeksteen van de connectiviteit is de speciale X half- app , beschikbaar voor smartphones. Fujifilm had simpelweg zijn gebruikelijke ecosysteem kunnen gebruiken, maar koos ervoor om een speciale app te ontwikkelen omdat de telefoon een integraal onderdeel is van de camera-ervaring. De Bluetooth-verbinding kan actief blijven en schakelt over naar Wi-Fi wanneer beeldoverdracht nodig is. Via de app kun je foto's importeren, ordenen, composities maken en later delen. Je kunt de camera ook rechtstreeks verbinden met bepaalde compatibele Instax Link-printers, een combinatie die bijzonder goed aansluit bij deze filosofie om fotografie weer een meer fysieke en sociale benadering te geven.
De app wordt nog waardevoller in de Film Camera-modus. Foto's die in deze modus zijn gemaakt, worden niet direct weergegeven, zoals bij een digitale camera. Zodra de virtuele filmrol vol is, kun je deze naar de app overzetten en 'ontwikkelen'. Je kunt de beelden later bekijken, samen met een contactvel dat zelfs elementen van traditionele film nabootst. De app biedt ook de mogelijkheid om met 2-in-1 composities te werken en aspecten zoals de afstand tussen de twee afbeeldingen aan te passen. Het is een van die zeldzame gevallen waarin de gedeeltelijke afhankelijkheid van een mobiele app niet aanvoelt als een oplegging van de fabrikant, maar eerder als een coherente uitbreiding van het cameraconcept. De X-helft begint bij de camerabody, maar een deel van de aantrekkingskracht strekt zich bewust uit tot de smartphone.
Belangrijkste kenmerken
Filmsimulaties zijn, zoals je wellicht verwacht, de belangrijkste attractie. Fujifilm biedt verschillende looks, geïnspireerd op hun fotografische expertise, aangevuld met creatieve filters waarmee je kunt spelen met effecten zoals korrel, lichtlekkage, vignettering, halo-effecten of een verlopen film. Maar de echt bijzondere functie is de Film Camera Mode . Je kiest een simulatie of filter en een virtuele filmrol met 36, 54 of 72 opnames. Vanaf dat moment verdwijnt de conventionele preview en moet je je opname kaderen met behulp van de optische zoeker. Na elke opname moet je de hendel gebruiken om naar de volgende te gaan. Je kunt de "film" ook niet zomaar halverwege wisselen. De camera dwingt je bewust om je aan de gemaakte keuzes te houden.
Een andere functie die ik op de lange termijn nog interessanter vind, is de 2-in-1-modus . We kunnen twee foto's, of zelfs een foto en een video, combineren om direct vanuit de camera diptychs te maken. De hendel aan de achterkant wordt gebruikt om de ene opname aan de volgende te koppelen, waardoor we in paren van beelden gaan denken in plaats van losse foto's. Het is een beperking die uiteindelijk een creatief hulpmiddel blijkt te zijn. De filmcameramodus is waarschijnlijk het eerste wat we iemand laten zien als ze de X-helft zien, maar de 2-in-1-modus heeft een grotere kans om iets te worden dat we regelmatig gebruiken. Dat is precies waar deze camera het beste tot zijn recht komt: wanneer de eigenaardigheden niet langer aanvoelen als retro-gimmicks, maar de manier waarop we naar foto's zoeken en ze maken, beginnen te veranderen.
Mening van de redacteur
De Fujifilm X half is geen camera die ik zou aanraden aan iemand die voor €649 de maximale beeldkwaliteit zoekt. De 1-inch sensor, het ontbreken van RAW, de verticale Full HD-video en een autofocussysteem dat moeite heeft met bewegende onderwerpen of bij weinig licht, vormen duidelijke beperkingen. Zelfs de optische zoeker biedt meer een benadering van de compositie dan de precisie van een moderne elektronische zoeker. Als we alle creatieve functies zouden weglaten en ons uitsluitend op de technische specificaties zouden concentreren, zou het moeilijk zijn om de prijs te rechtvaardigen ten opzichte van completere camera's. En dat is precies waarom ik denk dat een beoordeling van de X half uitsluitend op basis van de specificaties tot een onvolledige conclusie leidt.
Wat we hier kopen is een bewust beperkte fotografische ervaring. En, merkwaardig genoeg, is dat juist de grootste kracht ervan. De X-modus vraagt ons om een onderwerp te kiezen, door de zoeker te kijken, een foto te maken en door te lopen, in plaats van meteen tien versies van dezelfde foto te bekijken. De filmcameramodus verliest na een paar weken misschien wat van zijn charme, maar het verticale formaat, de filmsimulaties en vooral de 2-in-1 diptychs hebben genoeg karakter om de aanvankelijke nieuwigheid te overleven. Ik zou er geen goede systeemcamera mee vervangen, en dat ben ik ook niet van plan. Ik zie het als een camera voor iemand die al een technisch uitstekende smartphone heeft, maar iets essentieels mist: gewoon de straat op gaan omdat je zin hebt om foto's te maken.