Na faʻatelevave e le Hadron Collider ona muamua atoma hydrogen

Hadron Collider

I le taimi nei ua e mautinoa lava iloa le mea o loʻo tatou talanoaina pe a tatou taʻua le Tele Hadron Collider, o se faʻavavevave ma fasimea collider o loʻo tu i totonu o le fale o le CERN o European Organisation mo Nuclear Research. O se fausaga na fuafuaina i le taimi lea e faʻafesoʻotaʻi ai ave o faʻatonutonu ina ia mafai ai ona iloiloina le aoga ma tapulaʻa o le Standard Model of Physics.

Ina ia faʻamaeʻaina lenei galuega i le taimi, o fale na fausiaina e oʻo mai i le taimi nei o loʻo sili ona tele i luga o le paneta. Ina ia mafai ona tatou maua se sili atu sili lelei manatu, faʻamatalaga na fausia i totonu o le alavai o 27 kilomita i le faataamilosaga ma ia te ia, aso nei, sili atu i le 2000 physicists mai 34 atunuʻu eseʻese faigaluega A o selau o iunivesite eseese ma fale suesue mai le salafa o le lalolagi galulue mo lona fausiaina.


tagata fetoʻi

O le Hadron Collider o se tasi o tekonolosi o loʻo fesoasoani i tagata soifua ia sili ona malamalama i lo latou siʻosiʻomaga

E pei ona e vaʻaia, a matou talanoa e uiga i le Hadron Collider, matou te talanoa e uiga i se tekonolosi, e ui lava o loʻo tatalaina ni faitotoʻa fou i le malamalama o tagata, o le mea moni e iai foʻi ona paolo. E aunoa ma le alu mamao i mea e mafai ona tupu pe a fai e le aoga se vaega o lona fausaga i taimi o suʻega, taʻu atu ia te oe i se tasi o ana toe faʻaleleia e sili laitiiti atu ma le lua tausaga na faʻatoa mafai ai ona toe galue.

Mamao mai nei mea uma, e tatau ona taʻua e tonu lava i lenei fausaga tatou aitalafu lena, mo se faʻataʻitaʻiga, i le 2012 na maua ai le Higgs Boson Ma, talu mai lena aso, physicists na mafai ona aʻoaʻoina e uiga i le tele o fou eseʻeseʻeseʻeseʻeseʻeseʻesega, ma na faʻapea foi ona tautua ma le faʻamaoni i se tasi o ona faʻamoemoega, o le fesoasoani e faʻamautinoaina tapulaʻa o mea moni.

E le masalomia o loʻo tatou feagai ma se faʻavae e tele ai aitalafu a tagata, ae, i le maeʻa ai o le sefulu tausaga o faʻataʻitaʻiga, o le taimi muamua lea na faʻamalosia ai e le au suʻesuʻe ma saienitisi o loʻo galulue i le ofisa tutotonu, le tuiina ole atomic nuclei i totonu o le masini, ae faʻapea foi ma atoms o loʻo i ai le tasi electron.

Nofoaga CERN

CERN mafai ona liua le Hadron Collider i totonu o le gamma ray factory

Ina ia faʻamaninoina le mafuaʻaga o faʻataʻitaʻiga, i latou na nafa ma le CERN ua faʻalauiloaina o lenei ua naʻo se faʻamaoniga o le manatu lea ua faʻamoemoe e faʻataʻitaʻia ai se manatu fou ua faʻaigoaina o Fale gaosi Gamma, lea e faʻamoemoe e liliu le Hadron Collider i totonu o se gamma ray falegaosimea mafai ona gaosia tele niniʻi ma e oʻo foi i ituaiga fou o mataupu.

I upu a Michaela Schaumann, o se inisinia o loʻo faigaluega ma le Hadron Collider nei:

O loʻo matou suʻesuʻeina ni aitia fou ile faʻafefea ona matou faʻalauteleina le CERN o loʻo iai nei suʻesuʻega ma polokalame tetele. Sailia mea e mafai o le muamua sitepu.

E feteʻenaʻi ma le mea e te ono mafaufauina, o lenei ituaiga faʻataʻitaʻiga e le o se mea fou i CERN talu ai moni i tausaga uma, ae leʻi oʻo i le tausaga o le taumalulu tapunia, tagata suʻesuʻe faʻataʻitaʻi ma fefaʻatauaiga fetauiga o protons mo atomic nuclei. O le mea fou o le taimi lenei o le mea na latou taumafaiina o colisoinate atoms atoa.

O le mafuaʻaga e leʻi faia e saienitisi lenei faʻataʻitaʻiga o se mea faigofie e pei o na o le atomu taʻimua e gaugau ma e matua faigofie lava ona aveʻesea faʻafuaseʻi le electron lea e iʻu na iʻu ina mafua ai ona paʻo le fatu i le puipui o le paipa paipa.

E tusa ai Michaela Schaumann:

Afai e tele naua mea ninii e alu ese, o le Hadron Collider otometi lava ona lafoa le utupoto ona o la tatou faʻamuamua o le puipuia lona fausaga.

I valoʻaga matou te faʻaiʻuina o le umi o lenei faʻapitoa ituaiga utupoto totonu o le Hadron Collider o le a le itiiti ifo i le 15 itula. I lenei tulaga, na faateʻia i matou i le iloaina o le aoga aoga o le olaga e oʻo atu i le 40 itula. O le fesili nei pe mafai ona tatou faʻasaoina le ola ola tutusa i se maualuga maualuga e ala i le faʻamautuina o le faʻatulagaina o collider, lea na faʻatulagaina pea e faʻaaogaina ma protons.

lipea o le collider

E sailia e tagata suʻesuʻe ni mea fou e faʻaaoga mo le Hadron Collider

Afai e oʻo mai le taimi mo tagata suʻesuʻe e faʻamautinoa ai nei utupoto o atoms, o le isi laʻasaga o le fanaina o faʻataʻamilomilo atomu i se leisa e oso ai le electron i se maualuga maualuga tulaga maualuga. Totonu o le Hadron Collider, o le atoma o le a minoi i se saoasaoa latalata lava i lena o le malamalama, faia le malosi o le fasimea matua maualuga, ao i le taimi e tasi oomiina le wavelength. Lenei o le a faia liua i se ave gamma.

O le taimi lava e malosi ai le gamma ave, o le a latou maua le agavaʻa e gaosia ai fasimea e pei o quark, electrons e oʻo lava i muons, ae le taʻua e faapea, a oʻo mai le taimi, e mafai foi ona latou liua i ni vaega tetele ma ono i ai foi ma ni fou. Ituaiga o mataupu. pei mataupu pogisa.


O mataupu o le tusitusiga e tausisi ia tatou mataupu silisili o amio lelei faʻatonu. E lipotia se mea sese kiliki iinei.

Ia avea muamua ma faamatalaga

Tuʻu lau faamatalaga

o le a le lomia lou tuatusi imeli. O nofoaga e manaʻomia e makaina *

*

*

  1. E tali atu mo faʻamatalaga: Miguel Ángel Gatón
  2. Faamoemoega o faʻamatalaga: Pulea le SPAM, faʻamatalaga pulega.
  3. Tulaga faʻatulafonoina: Lau maliega
  4. Fesoʻotaʻiga o faʻamatalaga: O faʻamatalaga o le a le fesoʻotaʻi atu i isi vaega vagana i tulafono faʻatulafonoina.
  5. Teuina o faʻamatalaga: Faʻamaumauga tuʻufaʻatasia e Occentus Networks (EU)
  6. Aia Tatau: I soo se taimi e mafai ai ona e faʻatapulaʻaina, toe maua ma aveʻese au faʻamatalaga.